Dinsdag 10 november organiseerde de Sectie Strategisch Recruitment van de NVP in samenwerking met Recruiters United een bijeenkomst bij TNO in Delft. Centraal stond de vraag; “Hoe bereid je jezelf en je organisatie voor op 2010 en verder?”
Na een hartelijk ontvangst door Bas Schreurs, Senior Manager Employer Branding & Recruitment en vice-voorzitter van Recruiters United, werden we voorgesteld aan de eerste spreker, dhr. Pim Piek, Senior consultant / teammanager at TNO-Kwaliteit van Leven / BU Arbeid.
Inleidend verteld Pim Piek op welke manier TNO zich met de arbeidsmarkt bemoeit. “TNO is natuurlijk niet een echte arbeidsmarktorganisatie.” TNO houdt zich voornamelijk bezig met de veiligheid en de gezondheid, monitoren van onderzoeken zoals de NEA en de WEA, productiviteit en inzetbaarheid van mensen. Dus TNO buigt zich over vragen als: Hoe kunnen we veilig en gezond mensen langer aan het werken houden, hoe kunnen we slimmer werken en hoe kunnen we onbenut potentieel weer benutten.
Met betrekking tot de arbeidsmarktontwikkelingen volgt TNO verschillende scenario’s. Scenario´s van de arbeidsmarkt zoals neergelegd door het kabinet/commissie Bakker, maar ook wetenschappelijke scenario´s zoals die van Paul de Beer, bijzonder hoogleraar arbeidsverhoudingen aan de UvA.
Volgens het kabinet/Commissie Bakker krijgen we te maken met schaarste. Structureel zullen er minder mensen zijn dan banen; in 2015 een tekort van 375.000 en 2040 zal het tekort rond de 700.000 zijn en is de beroepsbevolking gedaald met 1 miljoen. Maatregelen die genomen moeten worden zijn onder andere: langer werken ( aanpassen WAO, versobering FLO), inzetten van onbenut potentieel ( arbeidsparticipatie naar 80%) en het verbeteren van het onderwijs en de aansluiting daarvan op de arbeidsmarkt. Naast de kwantitatieve tekorten is er ook een kwalitatieve mismatch volgens commissie Bakker waar we ook mee te maken gaan krijgen.
Paul de Beer bestrijdt echter de komst van grote schaarste. Binnen 5 á 10 jaar verdwijnt de schaarst volgens hem uit het zicht. De crisis hakt er goed in. De werkloosheid groeit en zal volgens de cijfers van het CPB oplopen tot 615.000 mensen (ca. 8% van de beroepsbevolking). Ook is er een krimp van de beroepsbevolking vanaf 2010 met zo’n 0,3 procent van de beroepsbevolking, oftewel 20.000 mensen. Drie verschillende scenario’s ondersteunen het verhaal. Het basisscenario, het depressiescenario en snel-herstelscenario laten alle drie een ander beeld zien.
Het basisscenario, wat te vergelijken valt met het verloop van de recessie in de jaren 80 voorspelt dat er vanaf 2011 weer 2 tot 3% economische groei zal zijn. De werkgelegenheid zal hier vertraagd op reageren met ongeveer 1 jaar en daardoor zal in 2011 het aantal banen eerst nog afnemen om vervolgens vanaf 2012 weer langzaam te gaan toenemen. De werkgelegenheid zal volgens dit scenario tot 2011 met ruim 400.000 krimpen. De werkloosheid zal in 2011 op lopen tot bijna 10% van de beroepsbevolking en daarna langzaam gaan dalen. Het zal nog wel tot 2016 duren totdat de werkloosheid weer op hetzelfde niveau is als in 2008, namelijk 4%.
Het depressiescenario is vergelijkbaar met de recessie van de jaren ’30 en voorspelt dat de economie in 2011 en 2012 nog krimp zal laten zien en dat er pas weer in 2013 een positief economisch groeicijfer zal zijn. Het banenverlies houdt aan tot 2012 en vanaf 2014 zal het aantal banen weer gaan groeien. De werkgelegenheid neemt af met 800.000 en de werkloosheid zal een niveau bereiken van 14% in 2012. Na 2012 neemt de werkloosheid geleidelijk weer af maar in 2018 is er nog altijd 9% van de beroepsbevolking zonder een betrekking.
Het snel-herstelscenario kan vergeleken worden met de milde recessie van de jaren ’90 en voorziet in 2010 alweer enig herstel van de economie en in 2012 zelfs forse groei. In 2011 neemt dan ook de werkgelegenheid weer toe en zullen er niet meer dan 300.000 banen verloren zijn gegaan. De werkloosheid is opgelopen tot 8% (650.000 mensen) in 2010 maar daalt in 2011 en zal in 2014 weer op het oude niveau van 2008 zijn.
De schaarste waar het kabinet/commissie Bakker het over heeft, is volgens de Beer niet eerder in zicht dan op zijn vroegst in 2018, maar waarschijnlijk pas in 2020. Waar gaan we heen op het gebied van recruitment?
Indien we toch te maken krijgen met krapte op de arbeidsmarkt, heeft dit uiteraard grote invloed op recruitment. Veel vissers in één vijver vangen immers weinig. Volgens Pim Piek moeten de vissers slimmer worden. Kijk naar een andere vijver, gebruik eens ander aas en specialiseer je. Een jonge haai kan ook potentie hebben, net als een vrouwelijke haai en ook een oude haai weet zich te weren in de oceaan. TNO kijkt dan met name naar het inzetten van onbenut potentieel zoals re-integreren van arbeidsongeschikten maar ook naar het verbeteren van de inzet van vrouwen en allochtonen.
Geert-Jan Waasdorp van de Intelligence Group bekijkt de arbeidsmarkt van een geheel andere kant. Hij geeft gelijk aan dat hij de arbeidsmarkt toch anders ervaart dan de vorige spreker. Volgens Waasdorp wordt alles anders! Nieuw is het wordt wat overheerst. We krijgen te maken met het nieuwe werken, de nieuwe werknemer, de nieuwe werkgever, de nieuwe arbeidsmarkt. E-recruitment gaat domineren. We worden allemaal ZZP-er en de nieuwe generatie, Y rules. Echter, de belangrijkste redenen om een baan te krijgen zoals salaris, inhoud van het werk, werksfeer, secundaire arbeidsvoorwaarden en de mogelijkheden tot opleiding zullen hun plaats in top 10 behouden. In 2012, maar ook in De arbeidsmarkt vanaf 2010 en verder…
Volgens Waasdorp heeft de werknemer maar beperkt last van de huidige crisis. Er is sprake van koopkrachthandhaving, een beperkte groei van de werkloosheid en er heerst geen paniek. De werknemer neemt zijn toekomst in eigen hand en is zich daarvan bewust. Hij wordt ZZP’er, of gaat met sabbatical of studeert nog even door. Ook is de huidige werknemer beter geïnformeerd over de stand van zaken en ook veel internationaler.
Bij de werkgever ontbreekt het volgens Waasdorp aan strategische personeelsplannnig en heeft deze een te grote afstand tot de arbeidsmarkt. Ze hebben te maken (gehad) met laag verloop en daardoor is er weinig vraag naar personeel. Moeilijke vacatures blijven echter moeilijk. Recruitment zal nog wel bestaan maar is geen agendapunt meer. Terwijl de werkgever sliep, is de wereld veranderd. Het ontstaan van e-recruitment en social media lijkt aan hem te zijn voorbijgegaan, aldus Waasdorp.
De klassiek arbeidsvormen gaan nagenoeg verdwijnen. We gaan allemaal ZZP’er worden, waardoor een extra arbeidsmarkt ontstaat. Recruitment is een business issue geworden en het gebrek aan kennis en kwaliteit is enorm. Men zal zich moeten gaan richten op het doelgericht werven en social media worden referentieplaatsen.
Na Geert Jan Waasdorp was er een de afsluitende paneldiscussie. Het panel bestond uit Radboud van Hal, Manager Recruitment en Talent Development bij Achmea, Jan-Willem Weijers, Manager Recruitment bij Croon Elektrotechniek, Marc Bressers, hoofd van het expertise centrum arbeidsmarktcommunicatie bij het rijk en Nicole Lisman, hoofd werving UMC.
Het panel mocht zich buigen over een aantal interessante stellingen zoals: “Liever 1 Gen X dan 2 Gen Y?”, “Worden Sociale Netwerken een belangrijk wervingskanaal in 2010” en “Is het opbouwen van een talentpool noodzakelijk?”
Echte discussies ontstonden er niet, daarvoor zat men toch teveel op één lijn. Opvallend was met name dat alle vier de panelleden de interne arbeidsmarkt als uitdaging zien en dat het hun ook heel wat hoofdbrekens kost. Tevens speelt generatie een zeer belangrijke rol bij het aantrekken van nieuw personeel.
De bijeenkomst werd afgesloten met een drukke en gezellige naborrel waar van de gelegenheid om te netwerken goed gebruik werd gemaakt, de bijeenkomst nabesproken werd en men enthousiast was over de samenwerking tussen de NVP en Recruiters United.
