Ook in de muziek heb je te maken met teamwork. Een vergelijking met een organisatie is makkelijk te maken. In de maand september zal ik een aantal blogs schrijven over teamwork in relatie tot muziek, Dit is het eerste in deze serie.
Zoals in elk team gaat er ook in de muziek wel eens wat mis. Neem even rustig de tijd om dit filmpje te bekijken…
Wat gaat het hier nu mis en waarom?
Teamwork draait vooral om samenwerken. Tussen de leden van het team onderling en tussen team en leidinggevende. Op een aantal fronten gaat het bij dit orkest mis:
- Leiderschap De leider (manager/leidinggevende/meewerkend voorman, vul maar in) geeft de kaders aan, het doel, de richting, het tempo. De teamleden zullen binnen die kaders ieder hun eigen taak uitvoeren. In dit filmpje is het doel duidelijk. De leden hebben immers allemaal het zelfde stuk muziek voor zich en de bedoeling is dat op een mooie manier ten gehore te brengen. De dirigent zal echter moeten aangeven op welk moment welk instrument “aan de beurt” is, hoe hard of zacht er gespeeld moet worden en met welk tempo. En daar gaat het bij dit orkest mis. De leider, de dirigent, is niet heel duidelijk in haar aanwijzingen. Op een bepaald moment heeft ze wel in de gaten dat het ritme van de violen niet synchroon loopt met de andere instrumenten. Ietwat geïrriteerd maakt zij een handbeweging naar de groep violisten, maar het mag niet baten.
- Communicatie De individuele orkestleden hebben niet alleen de aanwijzingen van de dirigent nodig om het doel (een mooie uitvoering van het muziekstuk) uit te voeren, maar zullen ook moeten samenwerken (spelen) met de andere orkestleden. Dat vereist dat er naar elkaar geluisterd wordt. Ook hier gaat het mis. De violisten luisteren nog wel naar elkaar, maar niet naar de andere leden van het orkest. En andersom wordt er ook onvoldoende geluisterd. Het lijkt wel of er een apart groepje ontstaat binnen het team (de violisten) die een ander idee hebben over de uitvoering van het werk en zich niets aantrekken van de andere teamleden. De dirigent heeft dit wel in de gaten maar is niet in staat om hier iets aan te veranderen. Ze krijgt een aantal kansen om het recht te zetten maar het lukt haar niet. Sterker nog, het lijkt alsof de orkestleden haar niet eens zien staan…
Het resultaat is niet om over naar huis te schrijven. Kwalitatief Uitermate Teleurstellend, zouden ze bij mij thuis zeggen…. Individuele teamleden zouden nog kunnen zeggen dat het doel in principe is gehaald. Immers, ieder individu heeft zijn partij uit het muziekstuk gespeeld en dus is het stuk uitgevoerd. De vraag is echter of het uitgevoerd is zoals de componist het had bedoeld. Nee dus, want uiteindelijk is de bedoeling dat het samenspel van de diverse instrumenten mooi combineert, en dat is hier niet het geval. Met andere woorden: het gehele team faalt. En de dirigent weet het, een schuchter buiginkje aan het eind van het stuk doet vermoeden dat zij zich eigenlijk schaamt voor deze uitvoering. En dat heeft ze grotendeels aan zichzelf te danken…
Om tot een goed teamresultaat te komen is dus meer nodig dan alleen een doel en een kader. Alleen het kader aangeven is niet genoeg. Oog voor wat de teamleden samen presteren, aandacht voor individuele prestaties. Zicht op de mogelijkheden en competenties van de diverse teamleden en bijsturen waar nodig. En de teamleider zal voortdurend het (hogere) doel in de gaten moeten houden: zijn we op de goede weg, liggen we nog op schema enzovoorts. Dit vraagt inzicht in het functioneren van de teamleden, maar zeker ook in het eigen functioneren. Deze reflectie op eigen functioneren is belangrijk om de eigen (team)rol bij te kunnen sturen.
De teamleider zal duidelijk (en eenduidig) moeten zijn in haar aanwijzingen/verwachtingen. Je ziet in het filmpje dat de dirigent daar niet goed toe in staat is. Ze is niet duidelijk in haar verwachtingen en daardoor gaan de teamleden hun eigen weg. Met als resultaat: een slecht product.
