Zijn de zaken die op internet over je te vinden zijn ‘referenties’?
Wat er over je staat op Facebook, voor mijn part in je Twitter-bio of op LinkedIn? Met alles wat tegenwoordig over mensen te vinden is op internet, wordt de grens tussen ‘voor iedereen beschikbare persoonlijke informatie’ en ‘een officiële referentie’ nogal vaag. De Sollicitatiecode van de NVP wijdt onder kopje Nader onderzoek aandacht aan het opvragen van referenties, ook online. Ik heb de nieuwste versie er maar even op nageslagen.
Er staan twee zinnetjes in die erover gaan.
Toestemming
“Indien de arbeidsorganisatie inlichtingen over de sollicitant wil inwinnen bij derden en/of andere bronnen,vraagt zij hiertoe vooraf diens toestemming, tenzij zulks niet vereist is op grond van een wettelijk of algemeen verbindend voorschrift.” Hoewel iedere burger wordt geacht de wet te kennen, heeft vermoedelijk lang niet iedereen dergelijke voorschriften paraat – nog los van het feit dat voorschriften in dit land nog wel eens een tegenstrijdig karakter kunnen hebben (zo moet van de Arbo-dienst de vloer van een horecakeuken stroef zijn en van de Voedsel- en Warenautoriteit juist glad). Vallen de sociale netwerken wel of niet binnen een ‘voorschrift’? Is het feit dat iedereen de informatie er vrijwillig opzet een vrijbrief voor de rest van de wereld om het er maar af te halen, naar eigen inzicht? Toestemming niet nodig?
Verband
“De te verkrijgen informatie moet direct verband houden met de te vervullen vacature en mag geen onevenredige inbreuk maken op de persoonlijke levenssfeer van de sollicitant.” Zo’n uitspraak doet vermoeden dat alle vriendensites – Hyves en Facebook voorop – volgens de Code niet geraadpleegd zouden mogen worden; ze gaan immers over de persoonlijke levenssfeer en houden zelden of nooit verband met de te vervullen vacature. Dat geldt niet voor LinkedIn, waarbij het professionele karakter het persoonlijke overstijgt. Maar bij LinkedIn gelden dan weer andere bezwaren, als het wordt gebruikt als ‘referentie’.
Onafhankelijkheid
Een referentie is een manier om vanuit een min of meer onafhankelijke bron informatie te krijgen over de prestaties van een mogelijke medewerker. Je zou als werkgever dus goed moeten uitkijken met zelfgemaakte bronnen. Zelftests zijn uiteindelijk altijd minder betrouwbaar dan onafhankelijke testen. En hoewel de referenties die op LinkedIn staan (de ‘recommendations’) niet van de mogelijke kandidaat zelf afkomstig zijn, kun je toch niet voor 100% uitgaan van de objectiviteit ervan – met alle risico’s van dien, ook voor de kandidaat.
We hebben het voor alle wet-, voorschrift- en regelgevers best lastig gemaakt, met al die nieuwe middelen en media. En misschien geldt wel vooral wat de baas van Google, Eric Schmidt, ooit zei: “Als je niet wilt dat mensen iets over je te weten komen, kun je het om te beginnen maar beter niet doen”. Andersom geldt ook: als je wilt dat mensen iets goeds over je zeggen, moet je om te beginnen goede dingen doen. En dan maakt het uiteindelijk ook niet veel uit in wat voor regels we het allemaal verpakken.
