Worden dit de nieuwe woorden van 2011? Is dit niet de verandering die onze samenleving thans doormaakt? Gooit J. Assange met zijn wiki-leaks de wereld niet op zijn kop? Allemaal vragen die op de grote trend naar meer openheid wijzen, de radicale openheid.
Deze verandering zal niet van vandaag op morgen zijn, maar de richting is in ieder geval helder. Bovendien is het ook het vervolg op de trend van toenemende snelheid en onvoorspelbaarheid van veranderingen in onze omgeving, de trend waar organisaties zich tot voor kort nog volledig op richten. Het in hoog tempo nieuwe producten op de markt brengen, die bovendien een korte life cycle hebben is de worsteling die thans wordt doorleefd.
En toch dient zich nu alweer deze nieuwe trend aan. Organisaties zoeken voortdurend naar oplossingen voor deze uitdagingen door het mobiliseren en ontwikkelen van de eigen kracht. Echter, dat is geen eenvoudige zaak.
Het is dus niet alleen meer het mobiliseren en ontwikkelen van de eigen kracht. Dit wordt ook wel de ‘resource based view of the firm’ genoemd (Edith Penrose, 1959). Het is nu ook nog het radicaal opengooien van de interne communicatie. En toch kan juist dit de helpende hand bieden, om ook de andere uitdagingen te lijf te gaan. Het zijn de interacties tussen partijen als medewerkers , klanten etc, die er voor zorgen dat de organisatie als geheel de slimme dingen gaat doen en dat kan alleen maar als de onderneming niet omgeven is met een slotgracht.
Gelukkig wordt die openheid enerzijds afgedongen. Anderzijds ontstaat die ook doordat medewerkers steeds meer communiceren met klanten en leveranciers met behulp van moderne (sociale) media. Management is er zich nu wel van bewust dat er ook voordelen te behalen zijn.
Die openheid kan zich vertalen naar het delen van kennis, maar ook het opengooien van de interne arbeidsmarkt of, beter, een gemeenschappelijke plaats waar vraag en aanbod elkaar kunnen treffen, conform eenvoudige spelregels. Dit alles met als doel het ontwikkelen van capabilities(zie van Baalen), d.w.z. het creëren van toegevoegde waarde, die ontstaat als gevolg van ‘resource in action’.
Het is door mensen bij elkaar te brengen in een activiteit (gericht op een bepaald doel en gestuurd door een bepaald motief) dat nieuwe capabilities ontstaan. De ontwikkeling van nieuwe producten en diensten en innovatie wordt dus niet gepland, maar gefaciliteerd door een radicaal open infrastructuur waar interacties vrijelijk tot stand kunnen komen.
Radicale transparantie is dus geen bedreiging, maar een trend waar we met belangstelling naar moeten kijken.
