Al vanaf eind jaren 90 zijn er allerlei onderzoeken, voorspellingen en prognoses dat de arbeidsmarkt vanaf ca. 2010 structureel anders zal worden. De vergrijzing zal het aanbod aan arbeidskrachten sterk doen verminderen. Voor de crisis in 2008 zijn intrede deed, was er al sprake van een redelijk gespannen arbeidsmarkt. De crisis zelf heeft weer voor wat rust gezorgd, maar inmiddels trekt de arbeidsmarkt in een aantal sectoren weer met een behoorlijk tempo aan. Daarmee worden de eerste barstjes in het oude arbeidsmarktdenken al zichtbaar. Gelukkig is de afgelopen maanden veel aandacht besteed aan de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt op congressen, seminars etc. De ene titel van het congres belooft nog mooiere dingen dan het andere. Allemaal een verwachtingspatroon creërend dat een helder beeld geschetst zou worden over de ontwikkelingen en de oplossingen. Helaas bleek dat verwachtingspatroon zelden terecht. Met name de oplossingen worden bijna altijd gezocht in het verhogen van arbeidsparticipatie van vooral ouderen, vrouwen en allochtonen. Op zich natuurlijk niks mis mee, maar wel getuigend van een stevige mate van kokervisie. Er is namelijk meer aan de hand in arbeidsmarktland.
Midlife update
De bewustwording en intensiteit van leven en daarmee ook van het werk is enorm toegenomen. Dat maakt mensen veel bewuster over van welke dingen ze energie krijgen en welke dingen energie kosten. Jongere generaties kijken sowieso anders tegen werk aan. Alles ondergeschikt aan het kunnen genieten en persoonlijke ontplooiing. Waarom tot je 65e (of nog jaren later) wachten met genieten als het ook nú kan. Ooit was kennis macht, maar ook dat principe is inmiddels behoorlijk achterhaald. Waar in het verleden de kennis van mensen vaak een doorslaggevende rol had bij het aannemen van mensen, zijn nu juist vaardigheden en drive veel belangrijker geworden. Kennis is immers snel, gemakkelijk en goedkoop beschikbaar o.a. via de digitale snelweg. En last but not least, er is een duidelijke tendens waarneembaar dat de bekende midlife crisis steeds eerder intreedt, maar bij steeds meer mensen een positieve uitwerking heeft: Wij noemen dit fenomeen daarom graag “de midlife update”. Steeds meer mensen zijn zich steeds vroeger aan het heroriënteren als het gaat om werk. Doe ik nog wat ik leuk vind, doe ik nog waar ik goed in ben en heeft wat ik doe nog enig maatschappelijk nut? Het is niet ongewoon dat jongeren tussen de 25 en 30 zo een eerste heroriëntatie meemaken en de verwachting is dat dit een steeds vaker terugkerend fenomeen zal worden. Met andere woorden, elke periode van 5-7 jaar is er weer een heroriëntatie moment.
Rendement uit mensen
Zo maar een paar andere ontwikkelingen in de arbeidsmarkt die naast het ontstaan van structurele tekorten op de arbeidsmarkt ook de nodige impact zullen gaan hebben. In het zoeken naar oplossingen zal daarom rekening gehouden moeten worden met de combinatie van ontwikkelingen willen de oplossingen een merkbaar effect opleveren. Des te vreemder is het dat op veel van de genoemde congressen, seminars etc. niet of nauwelijks gesproken wordt over het beter benutten van het bestaande arbeidspotentieel. En daar ligt de echte oplossing. Jammer genoeg is het nog steeds not done om te praten over het rendement van mensen in organisaties. Alsof dat iets engs is wat je moet vermijden. Als je er echter op inzoomt dan blijkt in de praktijk dat het rendement uit mensen in organisaties helaas gemiddeld niet veel hoger is dan 40-50% van wat deze medewerkers hun organisatie te bieden hebben. Als je dat zou kunnen verhogen naar 70-80% dan ontstaat er dus een enorm groot extra potentieel. Bovendien een extra potentieel zonder noemenswaardige extra kosten.
Stop klassieke CV-denken
Dus mensen in hun kracht zetten door vooral te kijken naar wat ze kunnen en waar ze goed in zijn en niet alleen naar wat ze gedaan hebben (dat is het klassieke CV denken). Maak de afbakening van werk wat losser en geef mensen de ruimte. Zoek naar combinaties van mensen, omstandigheden en werkzaamheden die voor mensen ook echt kunnen werken.
Met iets meer lef en een beetje creativiteit kunnen organisaties voorkomen dat ze straks de vechtersmarkt op moeten om steeds maar weer nieuwe mensen binnen te halen. Maak gebruik van wat mensen te bieden hebben en verhoog daarmee het rendement uit uw mensen. Bovendien zult u ontdekken dat uw medewerkers u daar nog dankbaar voor zijn ook. Een prachtige win-win-win-situatie dus.
