De Volkskrant schreef een uitgebreid artikel over babyboomers die afzwaaien en dat er weer een krapte op de arbeidsmarkt is. Alsof er de laatste jaren geen krapte op de arbeidsmarkt was. Maar goed, een feit is wel dat er tal van maatschappelijke tendensen naderen en dat geldt ook voor het onderwijs.
Vergrijzing in het onderwijs vraagt om nieuwe arbeidsvormen
‘Hoe geef je 100 duizend mbo-studenten les als er 100 docenten per jaar uitstromen?’, vraagt Henri van Vlodrop zich af. Om dit tekort aan docenten aan te pakken zullen er nieuwe arbeidsvormen ontwikkeld moeten worden. Één van deze manieren is om de brug met het bedrijfsleven te slaan.
Bedrijfsleven in het onderwijs?
“10 procent van de docenten is al afkomstig uit het bedrijfsleven, maar dat moeten er veel meer worden … De deal luidt: jullie krijgen onze leerlingen, jullie leveren ons docenten.”
Dit lijkt mij een win-win situatie. Ik heb zelf ook al het privilege gehad om een gastcollege retentiemanagement op de Artesis Hogeschool in Antwerpen te mogen geven en het is fijn om anderen kennis te laten maken met jouw ideeën. Maar dit was slechts eenmalig. Er is dus nood aan een meer constructievere vorm en bijgevolg aangepaste Cao’s voor het onderwijs en ver daarbuiten.
Niet alleen slecht nieuws: het Nieuwe Werken leidt de weg
Gelukkig is het kalf nog niet verdronken. Ja, het vergrijzingtempo zal tot en met 2015 verdubbelen, maar organisaties kunnen en moeten tijdig (lees: nu) anticiperen. Dit moeten zij doen naar zowel de jongeren als naar de ouderen. Hoewel de meningen verdeeld zijn rond Het Nieuwe Werken voor starters biedt de technologische revolutie wel veel uitkomsten o.a. een meer flexibelere manier van werken. Dit geldt ook voor het onderwijs waar de overheadprojectors zullen verdwijnen.
Tegelijkertijd zie ik ook veel mogelijkheden naar oudere werknemers toe. Lang niet elke 50 of 65-plusser wil met pensioen gaan. Toch worden zij tegen beter weten in bedankt voor bewezen diensten. Vaak vanwege een te hoog baremaloon dat in België wordt verhoogd met anciënniteit. Ook hier kunnen aangepaste Cao’s een uitkomst bieden.
Arbeid wordt een schaarste goed
Aukje Nauta, hoogleraar organisatiepsychologie, geeft de volgende implicaties weer van arbeid dat wederom een schaartste goed wordt:
“Werknemers kunnen weer gaan onderhandelen; over de werkzaamheden die ze doen, de manier waarop ze zich willen ontwikkelen, wat ze willen verdienen en op welke tijden ze willen werken.”
Organisaties dienen mijn inziens hier op in te spelen. Het proces zo aangenaam mogelijk te maken en dit zowel naar de jongeren als ouderen. Hier kan Het Nieuwe Werken ook een rol inspelen. Jef Staes heeft hier nogal ideeën over die vertrekken vanuit de organisatie in plaats van de werknemer. In feite komt het er op neer dat er veel meer projectmatig gewerkt zal gaan worden. Een zogenaamde hybride arbeidsmarkt. Dit zou ook een reden kunnen zijn van de enorme toename van freelancers/ZZP’ers. Uiteraard kan dit ook positieve invloed uitoefenen op zowel jong als oud. Erg interessante ontwikkelingen!
Gelukkig hoeft het projectmatige werken niet haaks te staan op het binden van een werknemer. Zolang de organisatie voldoende interessante projecten kan aanbieden zal de werknemer blijven. De meer traditionele vormen van binding creëren als erkenning en feedback geven zullen ook hier blijven bestaan.
Organisaties hebben nog een hele rit te gaan, maar stilaan is het besef er gekomen en worden nieuwe manieren van werken omarmt. Dit nieuwe werken is nog in volle ontwikkeling, maar zal mijn inziens de weg plaveien voor hernieuwde hybride arbeidsmarkt.
(Een verkapte vorm van het artikel zoals in de Volkskrant is ook op nu.nl verschenen)
Over de auteur:
Lodi Planting is community manager bij ikki.be. IKKI is een online carrière platform voor freelancers/ZZP’ers. Verder schrijf ik ook blogs op mijn eigen website lodiplanting.com die over retentiemanagement gaan. Het binden en boeien van werknemers.
