Soms word je wakker geschud door één opmerking. Even nadenken en dan BHAMMM!! die hakt er in…….. : “Medewerkers worden samenwerkers”.
Door deze opmerking ontdekte ik dat er sprake zou kunnen zijn van verschillende soorten mensen. De werkhouding is verschillend, maar ook het effect. Toen ik hier een tweet over maakte kreeg ik leuke reacties die inzicht gaven over samen tegen/met elkaar.
“Als je veel tegenstellingen onder één noemer weet te brengen ben je een echte SAMENleving
Spanje is een mengsel van katholicisme en fatalisme. Hun kunst zit er vol mee. Bloed, onderwerping, inquisitie, stierenvechten, mededogen en meedogenloosheid, maar als basis altijd levensvreugde (edoch niet oppervlakkig).
Klinkt als dagelijks leven. Ook gedrag in een wielerpeloton, binnen carrieregerichte groepen etc. One big “cry for attention“ Interessant en grappig, want blijkbaar bevat “samen” ook “tegen”.
De uitspraak “Samen tegen elkaar” las ik ook in een krantenartikel van Vrij Nederland toen in 2010 er in de Kamer een hevige strijd losbarstte: ‘Met vereende krachten zetten de oppositie en minister Verhagen een heel andere Bos neer: de onbetrouwbare, draaiende partijpoliticus die electoraal gewin probeert te halen over de rug van onze troepen in Afghanistan. Het pijnlijkste moment vond plaats tijdens de derde termijn, toen Bos door nota bene Rita Verdonk de oren werd gewassen. De hele avond zat Bos er doodongelukkig bij. Onderuitgezakt. En wat deed Bos? Helemaal niets. Hij bleef zitten, glimlachend als een boer met kiespijn. Toen Verdonks tirade was afgelopen, richtte de Kamervoorzitter het woord persoonlijk tot Bos. Of de minister het gescheld van repliek wenste dienen? Bos schudde zachtjes het hoofd en bleef zitten. ‘Hij doet niets!’ kraaide Verdonk triomfantelijk. ‘Omdat hij het risico niet aandurft!’
Hieruit blijkt dat samenwerken verbonden is met risico’s. Hoe kan je nu “voorspellen” wat het gedrag van de medewerkers (= samenwerker) is en hoe dat te beïnvloeden is, wanneer je denkt ”dit moet anders”. Is het altijd nodig om de strijd aan te gaan en elkaars verschillen te vergroten? Nee! Ook al zoeken we naar actie en reactie, oorzaak en gevolg, zenden en ontvangen, toch blijkt menselijk gedrag een complexe kluwen van feiten en keuzes te zijn.
Om deze kluwen te ontrafelen (en beslist niet om mensen in een hokje te stoppen) is de Roos van Leary een handig instrument, goede start en overzichtelijk schema. Leary ontdekte dat menselijk gedrag grofweg over twee assen verloopt. Dit maakte hij visueel via een horizontale as en verticale as.
De horizontale as staat voor de relatie die iemand met een ander en de verticale as staat voor de opstelling die iemand tegenover een ander heeft.
- Samen-gedrag roept samen-gedrag op (symmetrische werking).
- Tegen-gedrag roept tegen-gedrag op (symmetrische werking).
- Boven-gedrag roept onder-gedrag op (complementaire werking).
- Onder-gedrag roept boven-gedrag op (complementaire werking).
- Als mensen samen-gedrag vertonen, dan roepen ze samen-gedrag bij de ander op (voorbeeld: ‘helpend gedrag’ roept ‘meewerkend’ gedrag op).
- Als mensen tegen-gedrag vertonen, dan roepen ze tegen-gedrag bij de ander op (voorbeeld: ‘aanvallend gedrag’ roept ‘opstandig gedrag’ op).
- Als mensen boven-gedrag vertonen, dan roepen ze onder-gedrag bij de ander op (voorbeeld: ‘concurrerend gedrag’ roept ‘teruggetrokken gedrag’ op).
- Als mensen onder-gedrag vertonen, dan roepen ze boven-gedrag bij de ander op (voorbeeld: ‘volgend gedrag’ roept ‘leidend gedrag’ op).
De Roos van Leary is niet ontwikkeld als een karakterologisch model waarmee iemands karakter is te plaatsen in een hokje. Het gaat bij de Roos om gedragingen en gedragspatronen. De Roos van Leary laat zien dat menselijk gedrag via twee assen verloopt; de horizontale as (samen-gedrag versus tegen-gedrag) en de verticale as (boven-gedrag versus onder-gedrag). Handig om te weten in een SAMENleving, omdat mensen toch voorspelbaar reageren op elkaar en worden beïnvloed door het gedrag van de ander. Door eerst te analyseren, te herkennen en bewust het gedrag flexibel aan te passen kan je gaan SAMENWERKEN in plaats van TEGENWERKEN.
Wil je nu eens in jouw team of organisatie samen aan de slag om écht met elkaar te werken? Stuur ons dan een bericht. We helpen je op weg: Lekker AVAfit!! #socialeinnovatie.
Meer lezen van Esmeralda de Vries? Esmeralda schreef ook:
Arbeidsmarkt: De zesjes cultuur krijgt een 10!
Arbeidsmarkt: Levenslang werkloos?
HRM: Geen blauwe en witte boorden maar groene vingers
ZZP: The Cloud: een warmtebron?!
HRM:Think big, Act small
Arbeidsmarkt: Spaart u ook zegeltjes?
Recruitment: Zijn recruiters cultuurbarbaren?
