Ik geloof in jou, jij gelooft in mij. Lang geleden alweer toen de eerste wietwolken net waren weggetrokken, we weer wat anders aan konden doen dan fleurige bloemetjes en okselhaar ineens werd afgeschaft (bij de vrouwen dan), kwam er ergens een besef dat je met kennis overal kwam. Mensen met de beste studies gingen ineens voor zaken naar het buitenland, maakten zichzelf en hun vriendjes maar direct directeur en gingen die manier leidend maken voor carrières. Vakmanschap werd een vies woord, want het suggereerde iets met je handen doen. Kennis was alles. En als we dan toch in een voortbrengend systeem zaten dan verplaatsten we na enkele jaren het ‘vakmanschap’ wel naar een achterland of een vroegere kolonie en wij gingen wel verder regisseren en kennis verkopen.
Lang hebben we dit volgehouden. Tot voor kort moet ik eigenlijk zeggen. Sinds heel recent investeren we nauwelijks meer in kennis, scholing en diploma’s. Kennis is namelijk goedkoop! In de nieuwe generaties zie je dat kennis heel makkelijk en veel wordt gedeeld, opengesteld in plaats van achtergehouden, en kennis is daarmee een commodity geworden. Ook hier is China debet aan. Uiteraard…China is overal debet aan. Toen ze gretig ons ‘vakmanschap’ gingen overnemen, daardoor een enorme economische groei lieten zien, vervolgens kennis konden gaan organiseren waardoor er ieder jaar bijna een miljoen universiteitsdiploma’s worden afgegeven, hebben ze ons mooi het nakijken gegeven. Wij hebben de productie niet meer, de kennis is inmiddels achtergebleven, vakmanschap uitgeroeid en geen geld meer om protectionisme te kunnen toepassen.
Met de weinig middelen die ons nog resten, zullen we toch weer onze handen vies moeten maken. We zullen weer moeten zelf ons arbeidsvuilnis op moeten ruimen. Maar belangrijker nog; we moeten in recordtijd een hele generatie, generatie y in dit geval, zover moeten krijgen dat ze weer willen gaan werken in ‘vakmanschap’. We hebben ze namelijk nogal verpest. Deels is de samenleving en arbeidsmarkt ook daadwerkelijk structureel veranderd en zie je dat organisaties nog midden in de adaptatie zitten en tegelijkertijd proberen de boel draaiende te houden met ouderwetse controlemiddelen. Anderdeels, dwingt de huidige markt om nog meer franje te killen en de soberheid in oude calvinistische glorie te herstellen.
Veel organisaties zeggen wel te weten wat hun core business is en de betreffende sales-pro’s kunnen dat uiteraard naadloos en zonder stotteren eindeloos pitchen in de omgeving, maar vaak hebben ze eigenlijk geen clou van wat hun toegevoegde waarde in de keten is. Ze weten niet wat maakt dat zij dat nu specifiek doen. Anders gezegd; als we die organisatie in de keten zouden vervangen met een willekeurige concullega die hetzelfde trucje doet tegen dezelfde voorwaarden dan blijft het angstig stil op de vraag; waarom niet? En in dat geval ebt het geloof waar we mee begonnen aan alle kanten weg. Om in de stijl van mijn vorig blogje te blijven; je bent dan klaarblijkelijk geen Bugatti of Apple!
Chief lazy dog wil dan niet meer voor je werken. Chief lazy dog is het pseudoniem voor die jonge nieuwe hoog opgeleide medewerker die net zijn eerste werkervaring bij je buurman heeft opgedaan en vond dat jij een mooie gevel op je gebouw had en dus bij jou solliciteerde. Hij kan alles, haalt alles van Wiki, Google, spreekt in soundbites, heeft overal verstand van, heeft een ongelooflijk groot netwerk en gebruikt overal diezelfde naam. Chief lazy dog is handig, niet te beroerd om te werken, maar het moet wel slim werken zijn, handig met allerlei apparaten en systemen en wil overal zijn ‘sig’ op zetten. Zijn ‘sig’ wordt gekenmerkt door een ongekend grote behoefte om onderscheidend te zijn, anders dan anderen te zijn, bijzondere dingen te willen doen en grootse daden te laten zien en dan schaamteloos daar de credits voor af te vangen. ‘Chief lazy dog made it happening!’ hoor je hem vaak zeggen. En als jij hem niet laat geloven dat hij aan een brand als ‘Bugatti’ werkt, dan gaat hij zijn ‘sig’ wel ergens anders op plaatsen.
Chief lazy dog kan heel veel. Serieus. Jij bent degene die hem een zwaar begrensd functieprofiel wil aanmeten waar hij voor 100% aan moet voldoen voor een schepje centen. Vergeet dat functieprofiel maar even….of helemaal. Nog beter. Heb jij als ondernemer of directeur eigenlijk wel een beeld waarom jouw bedrijf niet vervangbaar is voor een willekeurige andere tegen dezelfde voorwaarden? Heb jij wel een beeld van welk vakmanschap maakt dat het verschil wordt gemaakt? Heb je wel een beeld van welke kennis en vaardigheden er wegvloeien in je organisatie door afvloeiingen, pensioneren en slecht managen?
Heb je wel eens per proces vastgesteld wat de toegevoegde waarde op het geheel is en wat het antwoord op de waarom-vraag is? Wel eens vastgesteld wat je beste mensen eigenlijk kunnen in plaats van kennen? Wel eens in kaart gebracht waarom je een heel aantal mensen niet kwijt kan omdat ze van vitaal belang zijn? Heb je wel eens bedacht als je door je organisatie loopt; Chief lazy dog daar is perfect in procesoptimalisaties, mede omdat hij in zijn vrije tijd muziek produceert en daarom stimuleer ik ook dat hij lekker naar muziek luistert onder werktijd. (de link tussen die twee is niet te moeilijk neem ik aan..)
Als je de nieuwe generatie wilt benutten en niet beknotten (en daarmee laten weggaan) en tegelijkertijd je organisatie wilt klaar maken voor 2015 en verder, slimmer gaan werken, maar ook beter rendement op wilt leveren; ga dan eens op onderzoek. Vraag je eens af of je je medewerkers kunt duidelijk maken dat, en waarom, ze aan ‘Bugatti’ werken en probeer eens vast te stellen wat voor talent je eigenlijk hebt en nodig hebt. Als je de neiging hebt om te zeggen dat je die persoon nodig hebt omdat hij HEAO heeft gedaan, dan moet je even verder denken en die neiging onderdrukken. Dat is zijn toegevoegde waarde niet, dan heb je een diploma gekocht. Koop geen diploma’s meer, ga die schat in je organisatie ontdekken en leid al die zingeving zoekende zielen naar een plek waar ze allemaal hun ‘sig’ kunnen zetten!
